على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1053
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ستاره شمر دانائى بوده و كتاب جاماسب نامه منسوب به اين شخص بزرگ است . جام پيما ( j m - paym ) ص . پ . شرابخوار . جامة ( j mat ) ا . ع . واحد جام يعنى يك جام . جامتونتن ( j mtunetan ) ف ل . پ . بلغت زند رسيدن . جامح ( j meh ) ص . پ . اسب سركش و شرور . جامخ ( j mex ) ا . ع . متكبر و فخار . ج : جمخ ( jommax ) . جامخانه ( j m - x ne ) ا . پ . آئينه خانه يعنى خانهاى كه بر در و ديوار آن آئينهها نصب كرده باشند . جامد ( j med ) ا و ص . ع . حد زمين . ج : جوامد و جمد ( jamad ) . و كلمهاى كه از آن اشتقاق كلمهء ديگر نتوان كرد . و رجل جامد العين : مرد خشك چشم بىاشك . و ماء جامد : آب افسرده و بسته شده يعنى يخ . و مال جامد : زر و سيم و مانند آن كه مال صامت هم گويند ضد مال نائب كه مال ناطق باشد . جامد ( j med ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر جسمى كه اجزا و ذرات آن بشدت به روى يكديگر منضغط و متراكم شده باشند و همهء اجسام اين عالم يا جامد و يا مايع و يا بخاراند و اجسام جامد جسمهائى مىباشند كه با اثر فشارهاى خارجى مقاومت مىكنند . جامدار ( j mad r ) ا . پ . رختدار و صندوقدار . جامدار خانه ( j mad r - x ne ) ا . پ . صندوقخانه و رختخانه . جامدارى ( j mad ri ) ا . پ . حمايت و دفاع . و رختدارى . جامدان ( j ma - d n ) ا . پ . خانه و يا صندوقى كه رخت و جامه در آن گذارند . جامدانى ( j m - d ni ) ا . پ . يك نوع پارچه پنبهء ظريف كه منقش باشد . جامده ( j mede ) ص پ . - مأخوذ از تازى - جامد . جامس ( j mes ) ص . ع . گياه پژمريده . و ماء جامس اى جامد . جامسة ( j mesat ) ص . ع . صخرة جامسة : سنگ ثابت و مستقر در جاى خود . جامسة ( j mese ) ا . پ . بافلاى مصرى . جامع ( j me ' ) ا و ص . ع . گردآورنده . و يكى از نامهاى بارى تعالى هو الذى يجمع الخلائق ليوم الحساب و از اعلام است . و جامع الجار ا خ : ساحلى است مر اهل مدينه را . و المسجد الجامع : مزگت آدينه . و ان شئت قلت على الاضافة مسجد الجامع على تقدير المسجد اليوم الجامع كقولك الحق اليقين و حق اليقين اى حق الشيئ اليقين لان اضافة الشيئ الى نفسه لا يجوز الا على هذا التقدير . و ا خ : دهى بغوطه . و لقب نوح مروزى بن ابراهيم . و ابو جامع : كنيت خوان . و دابة جامع : ستور جوانه كه قابل سوارى شده باشد . و قدر جامع : ديگ بزرگ . ج : جمع ( jom ' ) . و اتان جامع : ماده خر كه بار نخستين آبستن شده باشد . و جمل جامع و ناقة جامعة : شتر دندان نيش بر آورده . و لا يقال هذا الا بعد اربع سنين . جامع ( j me ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردآورنده و جمعكننده . و مسجد جامع : مزگت آدينه . و جامع علوم : آنكه داراى همهء علوم باشد . جامعان ( j me ne ) ا . ع . به صيغهء تثنيه حلهء مزيدية . جامعة ( j meat ) ا و ص . ع . غل . ج : جوامع . و مؤنث جامع يق قدر جامعة : و كذلك ناقة جامعة . مر . جامع . جامعية ( j meiyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عموميت و كليت . جامغول ( j mqul ) ا . پ . حرامزاده و لطيفهگوى اوباش . جامكان ( j mk n ) و جامكن ( j mkan ) ا . پ . جامه خانهء حمام . جامكاه ( j mk h ) ا . پ . چيزى كه با شراب از براى مزه مىخورند . جامكية ( j makiyat ) ا . ع . معرب جامگى ماهانه و انعام و وظيفه و راتبه . جامگاه ( j mg h ) ا . پ . جامكان . جامگك ( j magak ) ا . پ . مصغر جامه - جامهء كوچك و خرد . جامگى ( j magi ) و ( j mgi ) ا . پ . راتبه و ماهانه و وظيفه و آنچه بملازم و نوكر و غلام دهند بجهة جامه بها و خوراك . و قطعه اى از پارچهء پنبئين كه براى يك جامه بس باشد و فتيلهء تفنگ . و دردى پياله . جامگى خوار ( j magi - x r ) ا . پ . مردم علوفهدار . و مردم شرابخوار . و پرستار و خدمتگار . جامگى دار ( j magi - d r ) ا . پ . تفنگچى و شمخالچى . جامل ( j mel ) ا . ع . گلهء شتر با شتربانان و اسباب . و قبيلهء بزرگ . ج . جمل . جامنونتن ( j mnunetan ) ف ل . م . پ . بلغت زند گفتن . جاموار ( j mav r ) و جاموارى ( j mav ri ) ا . پ . چيزى كه مناسب و لايق باشد مر ساختن لباس را . جاموتله ( j mutale ) ا . پ . شخص سخنگو و سخنران و متكلم و گوينده .